Aanmelden
facebook twitter

Onderzoek naar genen betrokken bij tweelingzwangerschap

ACHTERGROND

Tweelingen komen in sommige families vaker voor dan in andere. NTR-onderzoek heeft laten zien dat erfelijkheid een grote rol speelt bij zwangerschap van twee-eiige tweelingen. Er is nog niet veel bekend over de genen die hiervoor verantwoordelijk zijn.

Goede kandidaat-genen zijn genen die betrokken zijn bij hormoonhuishouding zoals de geslachtshormonen luteïniserend hormoon (LH) en follikelstimulerend hormoon (FSH). Deze hormonen zorgen voor de groei van follikels of eicellen. Wanneer er te veel FSH aanwezig is in het bloed kan dit ervoor zorgen dat meerdere eicellen rijpen. Als twee eicellen worden bevrucht leidt dit tot een twee-eiige tweelingzwangerschap.

In samenwerking met een groep internationale wetenschappers hebben wij onderzocht welke genen verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van een twee-eiige tweelingzwangerschap. Uit deze studie bleek dat twee genen, het FSHB-gen en het SMAD3-gen betrokken zijn bij de twee-eiige tweelingzwangerschap. Ook werd duidelijk dat we veel grotere aantallen tweelingmoeders nodig hebben om ook de andere genen te vinden die een rol spelen. Daarnaast willen we ook de vraag of er bij het krijgen van eeneiige tweelingen sprake zou kunnen zijn van een genetische aanleg gaan verkennen.

Om dit doel te bereiken hebben wij een "TWINNING" Consortium opgericht. Door gegevens van meerdere tweelingenregisters (over de hele wereld) te combineren kunnen we grote stappen maken met het identificeren van de betrokken genen.

HET TWINNING CONSORTIUM

Het Twinning GWAS Consortium (TGC) is een internationaal consortium dat opgericht is om de genetische basis van tweelingzwangerschappen te onderzoeken. Meer dan 35.000 deelnemers uit zes verschillende tweelingenregisters hebben al bijgedragen aan dit onderzoek (uit Nederland, Australië, Engeland, Finland, Zweden en de Verenigde staten) en nieuwe wetenschappers sluiten zich aan bij het consortium. Ons doel is om door middel van meta-analyses van genoomwijde associatiestudies genetische varianten te identificeren die samenhangen met "twinning": de geboorte van meerdere baby's uit één zwangerschap. Kennis over deze genen helpt ons begrijpen welke mechanismes verantwoordelijk zijn voor het aansturen van eierstokken en welke factoren meespelen bij vrouwelijke (on)vruchtbaarheid. In het Twinning Consortium willen we kijken naar de twee vormen van tweelingzwangerschappen: twee-eiige tweelingen én eeneiige tweelingen.

TWEE-EIIGE TWEELINGEN

Twee-eiige tweelingen ontstaan uit twee afzonderlijke eicellen bevrucht door afzonderlijke zaadcellen en staan ook wel bekend als niet-identieke tweelingen. In het Twinning Consortium hebben onderzoekers van het NTR voor het eerst een aantal genetische varianten in kaart gebracht die de kans verhogen dat vrouwen moeder worden van twee-eiige tweelingen. De onderzoekers vonden twee genetische varianten die beide leiden tot de meervoudige follikelgroei die nodig is voor de ontwikkeling van niet-identieke tweelingen. De eerste variant ligt dicht bij het FSHB-gen dat voor de afgifte van follikelstimulerend hormoon door de hypofyse zorgt, het kleine hersenorgaan dat vrijwel alle belangrijke hormonale gebeurtenissen in het lichaam regelt. De tweede variant betreft het SMAD3-gen en is betrokken bij de wijze waarop de eierstokken reageren op het follikelstimulerend hormoon.

EENEIIGE TWEELINGEN

Eeneiige tweelingen ontstaan uit de bevruchting van één eicel door één zaadcel. Een bevrucht embryo splitst zich een aantal dagen na de bevruchting in tweeën wat leidt tot twee individuen die dezelfde chromosomen delen. Eeneiige tweelingen staan ook wel bekend als identieke tweelingen. Er zijn families waarin veel identieke tweelingen voorkomen en dit suggereert een rol voor overerving. Er is een grote kans dat deze overerving veroorzaakt wordt door een zeldzaam allel (een bepaalde variant van een gen), maar tweelingenregisters met hun rijke bron van data over identieke en non-identieke tweelingen beschikken over de juiste informatie om deze specifieke mutaties te onderzoeken.  

VERVOLGONDERZOEK

Nu de eerste genen voor "twinning" zijn gevonden hopen wij met nog meer deelnemers en deelnemende landen binnen het Twinning Consortium de zoektocht naar die genen die verantwoordelijk zijn voor twee-eiige tweelingzwangerschappen uit te breiden en meer genetische varianten te identificeren. Daarnaast is het doel om naast genen voor twee-eiige tweelingzwangerschappen óók genen te identificeren die bijdragen aan eeneiige zwangerschappen.

Meer informatie over het consortium en het onderzoek naar genen betrokken bij tweelingzwangerschap kunt u vinden op de website van het Twinning Consortium.