Aanmelden
facebook twitter

Tweelingonderzoek naar sportgedrag bij jongeren

Vragenlijstonderzoek

Waarom doen sommige jongeren veel aan sport terwijl anderen nauwelijks bewegen? In welke mate zijn genen en/of de omgeving van invloed op dit gedrag? In de afgelopen jaren hebben we door de medewerking van duizenden meerlinggezinnen data verzameld om een antwoord te vinden op dit soort vragen. Op deze manier hebben wij bijvoorbeeld inzicht kunnen krijgen in de mate van sport en regelmatige lichaamsbeweging die wordt beoefend door 7- tot 18-jarigen, hoe goed hun conditie is ten opzichte van leeftijdsgenoten en hun houding tegenover regelmatig sporten.

Vaders en moeders rapporteren daarbij over het gedrag van kinderen t/m 12 jaar. Vervolgens worden de jongeren zelf benaderd met een vragenlijst. Het vragenlijstonderzoek is nog steeds gaande. Meer informatie vindt u op deze websites voor jongeren en hun ouders.

Sporttesten

Om het familieonderzoek naar sportgedrag bij jongeren uit te breiden hebben we in 2012 en 2013 sporttesten afgenomen bij 16 tot 18-jarige tweelingen en hun broers en zussen die staan ingeschreven bij het Nederlands Tweelingen Register.

Omdat regelmatig sporten een belangrijke voorwaarde is voor een gezond gewicht en goede gezondheid in de volwassenheid willen we graag begrijpen waarom sommige jongeren veel aan sport doen en anderen juist liever niet. De reacties op lichamelijke inspanning, zoals die optreden bij bijvoorbeeld fietsen of hardlopen, lijken een grote rol te spelen bij het wel of niet doen aan sport. Sommigen vinden inspanning prettig en stimulerend, bij anderen overheersen vermoeidheid en negatieve gevoelens. Deze reacties hangen mogelijk samen met erfelijke aanleg of juist met hoe goed je conditie is.

Alle deelnemers aan dit onderzoek hebben een fietstest gedaan op een hometrainer, een looptest op een loopband en een test van uithoudingsvermogen, waarbij de deelnemers op hun maximale kracht probeerden te fietsen. Tijdens het onderzoek hebben we hartslag, ademhaling en zuurstofverbruik gemeten. Daarnaast vroegen we naar de gemoedstoestand bij de verschillende mates van lichamelijke inspanning. Ook hebben we de balans, flexibiliteit en arm- en beenspierkracht van alle deelnemers gemeten.

De sporttesten zijn afgerond in augustus 2013. Er hebben uiteindelijk 560 personen meegedaan. Dit onderzoek levert belangrijke informatie op over sportgedrag en gezondheid en is mogelijk dankzij de medewerking en inspanningen van heel veel tweelingen en hun broers en zussen, waarvoor onze dank!

De folder van deze sporttesten vindt u hier.

Een algemeen verslag van deze sporttesten vindt u hier.

Interviews

We nodigen op dit moment een bijzondere groep tweelingen uit om deel te nemen aan telefonische interviews – namelijk ongeveer 150 eeneiige tweelingparen waarvan de een veel en de ander niet of weinig sportte als adolescent.

Omdat deze eeneiige tweelingen genetisch identiek zijn kan het verschil in sportgedrag niet verklaard worden door genetische aanleg. Daarom moeten de oorzaken voor dit verschil ergens in hun omgeving liggen, zoals de invloed van ouders, vrienden of school. We willen onderzoeken welke omgevingsfactoren sportgedrag bevorderen en welke dit juist niet doen.

Bewegingsmeter

We hebben dus al veel onderzoek gedaan naar sportgedrag en zijn daar nog steeds druk mee bezig. Als volgende stap willen we dit onderzoek uitbreiden naar dagelijkse lichamelijke activiteit. Hierbij kun je denken aan traplopen, winkelen, fietsen of fysieke inspanning op het werk. Dagelijkse lichamelijke activiteit kun je niet betrouwbaar meten met een vragenlijst. Mensen kunnen namelijk zelf moeilijk inschatten hoeveel minuten zij bijvoorbeeld iedere dag traplopen.

Daarom gebruiken wij bewegingsmeters (zogeheten Actigraphs) die dit wel kunnen meten. Deelnemers aan de telefonische interviews wordt gevraagd om deze bewegingsmeters gedurende een week te dragen. De bewegingsmeter onthoudt in welke richting hij wordt bewogen – naar boven of beneden, naar links of rechts en naar voren of achteren. Daaruit wordt uiteindelijk berekend hoeveel een deelnemer beweegt.

Mensen verschillen namelijk niet alleen in de mate waarin ze sporten, maar ook in de mate waarin ze gedurende de hele dag bewegen. Wordt de mate van lichaamsbeweging bepaald door je genen of je omgeving? Zullen mensen met een fysiek zware baan minder sporten dan mensen die lang achter een computer zitten? Wat is gezonder: af en toe intensief sporten of juist regelmatig met mate bewegen? Dit soort vragen willen we graag in dit onderzoek beantwoorden.