Aanmelden
facebook twitter

Tweelingfamilieonderzoek naar erfelijke invloeden op lichamelijke en geestelijke gezondheid

Sinds 1991 wordt bij de volwassen tweelingen en hun familieleden die bij het NTR staan ingeschreven informatie verzameld over de lichamelijke en geestelijke gezondheid. Het merendeel van de gegevens wordt verkregen via de vragenlijsten die het NTR elke 2 tot 3 jaar verstuurd. Daarnaast nemen tweelingen en bijvoorbeeld hun broers en zussen soms ook deel aan specifieke onderzoeken, bijvoorbeeld naar bloeddruk, migraine, stemmingstoornissen of aandacht en geheugen.

Dankzij dit tweelingfamilieonderzoek is duidelijk geworden dat zowel de lichamelijke als de geestelijke gezondheid kunnen worden beïnvloed door een samenspel van erfelijke en omgevingsinvloeden. Sinds een aantal jaren is het mogelijk nader onderzoek te doen naar deze erfelijke invloeden en te achterhalen welke genen samenhangen met de kans op ziekte.
In juni 2004 is een nieuwe fase in het onderzoek van start gegaan. Om te kunnen onderzoeken welke specifieke delen van het DNA van invloed zijn op de lichamelijke en geestelijke gezondheid is een kleine hoeveelheid DNA nodig. Daartoe wordt meerlingen en hun familieleden die ingeschreven staan bij het Nederlands Tweelingen Register gevraagd een aantal buisjes bloed af te staan. In het erfelijk DNA- materiaal dat uit dit bloed gehaald kan worden, zullen vervolgens zogeheten 'merkers' worden bepaald. Merkers zijn stukken DNA met een bekende plaats op één van de 23 chromosomen. In het onderzoek vergelijken we de overeenkomst tussen familieleden op deze merkers met de overeenkomst tussen familieleden op bijvoorbeeld de vragenlijst gegevens, het cholesterolgehalte, de bloeddruk en de testen van het geheugen en aandachtsvermogen. Dat leert ons welke stukken DNA zeer waarschijnlijk genen bevatten die deze eigenschappen beïnvloeden.

Het bloed dat voor dit onderzoek nodig is, wordt bij de deelnemers thuis afgenomen. Daarvoor wordt een eenvoudig 'rijdend laboratorium' (d.w.z. een transportauto met de benodigde materialen) ingezet waarmee we de komende twee jaar door heel Nederland zullen gaan rijden. Het bloed moet vóór het ontbijt ('s ochtends tussen 7.00 uur en 10.00 uur) worden afgenomen en binnen zes uur in het laboratorium worden afgeleverd. Dat betekent dat we voor dag en dauw op pad moeten om nog op tijd te zijn! Alle deelnemers krijgen na de bloedafname een uitslag van de cholesterolwaarden thuisgestuurd.

Informatiebrochure: Tweelingfamilieonderzoek naar genetische invloeden op lichamelijke en geestelijke gezondheid

Onderzoekers:

Prof. dr. D.I. Boomsma

Prof. dr. E.J.C. de Geus

Dr. A.H.M. Willemsen