Onderzoekers Nederlands Tweelingen Register en Windesheim onderzochten feminisering van onderwijs
18/05/2011
Juf is geen verklaring voor gedragsprobleem bij jongens
Juffen en meesters zijn het met elkaar eens als zij gedragsproblemen van jongens en meisjes in kaart brengen. Het beeld dat juffen het gedrag van jongens als problematischer ervaren dan meesters, is onjuist. De jongens vertonen bij een juf niet meer (of minder) gedragsproblemen dan bij een meester.
Deze resultaten komen uit recent onderzoek door Marjolein Rietveld, Dorret Boomsma en Toos van Beijsterveldt, respectievelijk docent bij de Lerarenopleiding Basisonderwijs (Pabo Almere) van Windesheim Flevoland en hoogleraar en onderzoeker bij het Nederlands Tweelingen Register van de Vrije Universiteit in Amsterdam.
Maatschappelijke discussie
Aanleiding voor het onderzoek vormt de maatschappelijke discussie omtrent feminisering van het onderwijs. De toename en aanwezigheid van het aantal juffen in het basisonderwijs wordt vaak in een negatief daglicht geplaatst. Ruim 80% van de leerkrachten in het basisonderwijs is vrouw. Deze getalsmatige dominantie van de juffen zou leiden tot vervrouwelijking van het onderwijs waarbij samenwerken, taalvaardigheid en communicatie prioriteiten zijn geworden. Dit zou botsen met het natuurlijke gedrag van jongens, niet met het natuurlijke gedrag van meisjes. Jongens zouden daarom in het nadeel zijn met een juf als leerkracht. Dit nadeel vertaalt zich in gedragsproblemen waarvoor de juf als verklaring wordt aangedragen.
Juffen en meesters
Door in het onderzoek een koppeling te maken tussen gedragsproblemen van leerlingen en het geslacht van hun leerkracht, werd onderzocht of jongens inderdaad een nadeel ondervinden van een juf. Er werd daarbij vooral gevraagd naar gedragsproblemen die vaker voorkomen bij jongens dan bij meisjes, en waarvan gesuggereerd wordt dat een juf daar moeite mee heeft. Juffen en meesters beoordeelden gedragsproblemen op het gebied van ADHD en agressiviteit bij hun leerlingen, zowel jongens als meisjes. De resultaten bevestigen dat jongens dit probleemgedrag vaker en ernstiger vertonen dan meisjes. Juffen en meesters zijn het hierover met elkaar eens. Jongens vertonen dus evenveel gedragsproblemen bij de juf als bij de meester. Dat geldt trouwens ook voor meisjes.
In populaire media wordt met enige regelmaat gesuggereerd dat de dominante aanwezigheid van juffen in de basisschool een negatieve rol speelt bij gedragsproblemen van jongens. Dit onderzoek bevestigt deze suggestie echter niet.
Betrokkenheid van ouders
Opvallend in het onderzoek is de betrokkenheid van ouders. Ouders hebben het gedrag van hun eigen kinderen beoordeeld aan de hand van meer dan 100 vragen. De ouders wisten bij het geven van deze beoordelingen niet dat leerlingen van juffen en meesters met elkaar vergeleken zouden worden. Ook volgens de ouders blijkt de aanwezigheid van de juf, in vergelijking tot de meester, niet te leiden tot een verandering in de aard of de ernst van gedragsproblemen van hun kinderen. Het maakt niet uit of de beoordeling door de moeder of vader is gedaan.
Deze resultaten zijn te lezen in de publicatie “Sekse van de leerkracht en probleemgedrag bij leerlingen” in het wetenschappelijke tijdschrift Pedagogische Studiën, jaargang 88 no.2. Het onderzoek is gebaseerd op gegevens van het Nederlands Tweelingen Register en betreft een samenwerking tussen dr. Marjolein Rietveld van Windesheim Flevoland (Pabo Almere), dr. Toos van Beijsterveldt en prof. Dorret Boomsma van de afdeling Biologische Psychologie van de Vrije Universiteit.
Meike Bartels bij Breingeheim
20/04/2011
Charles Groenhuijsen sprak met Dr. Meike Bartels over het tweelingonderzoek: klik hier om het programma te bekijken.
Wetenschappers vinden gen dat samenhangt met alcoholconsumptie
05/04/2011
Onderzoekers van het Nederlands Tweelingen Register (NTR) van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en de Nederlandse Studie naar Depressie en Angst (NESDA) van VU medisch centrum (VUmc) werkten mee aan de ontdekking van een gen dat invloed heeft op de hoeveelheid alcohol die men drinkt. Zij publiceren dit vandaag in het tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences.
Mensen en dieren
Een grote groep onderzoekers van binnen en buiten Nederland kwam dit gen, genaamd AUTS2, op het spoor in een studie naar genetisch materiaal en gedrag van mensen en dieren. Zij vergeleken het DNA van meer dan 47.000 mensen en onderzochten daarnaast muizen en fruitvliegjes. De wetenschappers vonden twee versies van het gen. De ene versie komt drie keer vaker voor dan de andere. Mensen met de minder voorkomende versie drinken gemiddeld 5 procent minder alcohol dan mensen met de meer voorkomende versie.
Prikkels in de hersenen
Dat alcoholconsumptie deels genetisch bepaald is, wisten we al. Tot nu toe was echter alleen een gen gevonden dat van invloed is op het afbreken van alcohol in de lever. Het gen dat nu gevonden is, werd in eerder onderzoek al in verband gebracht met autisme en ADHD. Het gen is actief is een deel van de hersenen dat neuropsychologische beloningsmechanismen reguleert. Dit wijst erop dat het gen een rol speelt in het aansturen van de prikkels die mensen ervaren als ze alcohol drinken.
Behandeling van alcoholisme
De onderzoekers hopen dat hun ontdekking zal leiden tot verder onderzoek en kan bijdragen aan de verdere ontwikkeling van therapieën en medicijnen voor behandeling van alcoholmisbruik en -verslaving. Hoogleraar Dorret Boomsma: “Door dit soort studies begrijpen we de mechanismen die spelen bij alcoholconsumptie steeds beter. We weten nu uit dit en eerder onderzoek dat erfelijke en biologische factoren, naast andere oorzaken, van belang zijn. Hoe meer we weten over ook de biologische factoren die ten grondslag liggen aan de alcoholconsumptie, hoe beter en gerichter we mensen met een problematische alcoholconsumptie zullen kunnen helpen.”
Het artikel Genome-wide association and genetic functional studies identify autism susceptibility candidate 2 gene (AUTS2) in the regulation of alcohol consumption is terug te vinden op de website van Proceedings of the National Academy of Sciences.
IIdentiteit: een animatiefilm over tweelingen
De zussen Mirte en Merel Fellinger hebben voor hun afstuderen gezamelijk een film gemaakt. 'IIdentiteit' is een autobiografische animatiefilm over hun jeugd als tweeling. De tweelingzussen studeerde beiden animatie aan de kunstacademie AKV St. Joost in Breda.
Voor de film hebben Merel en Mirte gebruik gemaakt van oude archiefbeelden: foto's en videobeelden die in hun jeugd door hun ouders zijn gemaakt. De film is heeft al op diverse festivals gedraaid, zoals op het Holland Animation Fesitval, op Cinekid en zelfs in het buitenland. Over hun afstuderen hielden de zussen een blog bij: II-dentiteit.