Het onderzoek naar gezondheid en leefgewoonten

 

Sinds 1991 krijgt iedereen die ingeschreven staat bij het NTR en ouder is dan 14 jaar om de twee jaar een vragenlijst over gezondheid en leefgewoonten toegestuurd. In de beginperiode konden alleen tweelingen en hun ouders meedoen. Tegenwoordig mag met recht gesproken worden van een familieonderzoek, omdat ook broers, zussen en partners van tweelingen meedoen.

Elke vragenlijst heeft een thema dat uitvoerig aan bod komt, bijvoorbeeld roken of sportgedrag. Daarnaast worden telkens algemene vragen gesteld over leefgewoonten en gezondheid. Het regelmatig stellen van dezelfde vragen is noodzakelijk om na te kunnen gaan hoe gezondheid, rookgewoonten of sportgedrag veranderen als mensen ouder worden.

 

Gezondheid over de afgelopen 10 jaar

Is de gezondheid van de deelnemers door de jaren heen beter of slechter geworden? We nemen als voorbeeld de mensen die vanaf de start van het onderzoek mee hebben gedaan en inmiddels vijf keer (1991, 1993, 1995, 1997 en 2000) de vragenlijst ingevuld hebben. Aan deze mensen is op de verschillende tijdstippen gevraagd hoe ze in het algemeen hun eigen gezondheid vinden. Het aantal mannen dat aangaf een uitstekende gezondheid te hebben was 60% in 1991, terwijl dat in 2000, als zij 9 jaar ouder zijn, nog maar 40% was (zie figuur 1). Bij vrouwen is dezelfde daling te zien. Hangt deze verslechtering in gezondheid samen met veranderingen in leefgewoonten, zoals voeding, roken of sporten? Inderdaad is te zien dat meer mensen door de jaren heen te maken krijgen met overgewicht (zie figuur 2). In 1991 heeft minder dan 5% van de mannen en vrouwen last van overgewicht. In 2000 is dit percentage gestegen naar ruim 15%. Ook het sportgedrag verandert (zie figuur 3). In 1991 doet ruim 75% van de mannen en vrouwen aan sport. In 2000 is dit percentage gedaald naar ongeveer 65%. In dezelfde periode zijn zowel mannen als vrouwen ook meer alcohol gaan drinken en meer gaan roken.

In de afgelopen tien jaar zijn deze mannen en vrouwen dus zwaarder geworden, zijn ze minder gaan sporten en meer gaan drinken en roken. Mogelijk is dat de reden dat ze vinden dat hun gezondheid slechter is geworden.

 

Figuur 1: percentage mannen en vrouwen dat antwoordt

een uitstekende gezondheid te hebben

 

Figuur 2: percentage mensen met  overgewicht                          

 

Figuur 3: percentage mensen dat sport

 

 

 

Vergelijken van dezelfde leeftijdsgroepen op verschillende tijdstippen

Zijn de 20- tot 25-jarigen van nu ook ongezonder dan de 20-jarigen van tien jaar geleden? Er staat bijvoorbeeld regelmatig in de krant dat steeds meer jongeren in Amerika te zwaar zijn, doordat ze minder sporten en ongezonder eten. Door de antwoorden van 20- tot 25-jarigen in 1995 te vergelijken met de antwoorden van een groep 20- tot 25-jarigen in 2000 kunnen we een indruk krijgen of dit patroon ook in Nederland is te zien. Zowel in 1995 als in 2000 zegt ongeveer 40% van de jong volwassen mannen en ruim 25% van de vrouwen een uitstekende gezondheid te hebben. De gerapporteerde gezondheid van jong volwassenen is dus niet veranderd in de afgelopen vijf jaar. Dit geldt ook voor gewicht, sportgedrag, alcoholgebruik en roken.

 

Toekomstig onderzoek

De bovenstaande resultaten vormen slechts een begin. Zo is bijvoorbeeld een belangrijke vraag waarom vrouwen hun gezondheid slechter vinden (zie fig. 1), ook al roken en drinken zij minder dan mannen. Kennelijk zijn er nog andere factoren van invloed op gezondheid. We verwachten dat depressie, opleiding, geloof, huwelijkse status, het krijgen van kinderen en persoonlijkheid een rol spelen. Het unieke aan het onderzoek waaraan u meedoet als tweeling, als broer, zus, ouder of partner van een tweeling, is dat wordt onderzocht in hoeverre erfelijke aanleg bij al deze factoren belangrijk is.