Aanmelden
facebook twitter

Tweelingonderzoek is belangrijk om de effecten van genen en omgeving te bestuderen. Als je met de hulp van tweelingen iets zou willen onderzoeken, dan zou je twee dingen kunnen doen:

 

1) Je kunt iets zeggen over de mate waarin een eigenschap erfelijk is. Hiervoor heb je zowel eeneiige als twee-eiige tweelingen nodig.

2) Je kunt iets zeggen over de invloed van de omgeving, waarbij je rekening houdt met erfelijke invloeden. Hiervoor heb je alleen eeneiige tweelingen nodig.

 

1) Erfelijkheid
Eeneiige tweelingen zijn ongeveer 100% gelijk in hun genetisch materiaal. Ook zijn ze 100% gelijk in hun gedeelde omgeving. Dat wil zeggen dat ze bijvoorbeeld allebei dezelfde opvoeding hebben en opgroeien in dezelfde buurt. Het enige waarin eeneiige tweelingen kunnen verschillen is hun niet-gedeelde (unieke) omgeving. Deze is uniek omdat tweelingen deze omgeving niet samen delen. Bijvoorbeeld de een heeft rokende vrienden en de ander niet, of de tweeling zit in een verschillende klas.

Twee-eiige tweelingen zijn gemiddeld 50% gelijk in hun genetisch materiaal, maar 100% gelijk in hun gedeelde omgeving. Ze hebben immers dezelfde opvoeding en wonen in dezelfde buurt. Twee-eiige tweelingen kunnen dus van elkaar verschillen vanwege twee redenen: verschil in hun genen (ze zijn gemiddeld 50% gelijk, dus gemiddeld 50% verschillend) of verschil in hun unieke omgeving (omgeving die zijn niet delen: andere klas, rokende vrienden).

Het enige verschil tussen eeneiige en twee-eiige tweelingparen is dus gemiddeld 50% genetische invloed. Wanneer een eeneiig tweelingpaar meer op elkaar lijkt dan een twee-eiig tweelingpaar dan ligt dat verschil aan de erfelijkheid.

Om een indruk te krijgen van de mate van erfelijkheid kun je deze berekenen. Maar hoe doe je dat?
Klik HIER voor een stappenplan.

 

Meer informatie over erfelijkheid vind je via de volgende links:

- Het Nederlands Tweelingen Register heeft een Nederlandstalig boek uitgebracht over tweelingenonderzoek. Klik HIER om deze te bekijken. De hoofdstukken 11, 12 en 14 zijn hierbij voornamelijk interessant.

- Het NTR heeft een verzameling aan Nederlandstalige wetenschappelijke publicaties. Klik HIER om deze te bekijken. Voornamelijk interessant zijn de volgende:

Tweelingonderzoek en erfelijkheid (paragraaf 2.5 & 2.6)

Erfelijkheid en Milieu

Roken en Erfelijkheid

Erfelijkheid en omgevingsinvloeden bij psychiatrische stoornissen

 

2) Verschillen meten tussen leden van eeneiige tweelingparen.

Zoals hierboven al is uitgelegd, verschillen eeneiige leden van een tweelingpaar dus in hun unieke omgeving. Hierdoor kan je ook het effect van de omgeving onderzoeken, gecorrigeerd voor genetische en gedeelde omgeving, zodat je kunt zien of twee eigenschappen direct aan elkaar gerelateerd zijn. Je zoekt dan een tweelingpaar dat onderling op een eigenschap verschilt (bijvoorbeeld roken) en kijkt dan of degene die rookt op een andere eigenschap verschilt van degene die niet rookt. Zo is uit onderzoek gebleken dat in tweelingparen, waarvan de een wel rookt en de ander niet, er een hogere score op aandachtsproblemen was bij de rokende persoon dan bij de niet-rokende persoon. Dit geeft aan dat er een directe relatie is tussen roken en aandachtsproblemen.

Als je geen verschil vindt tussen de twee leden van de tweeling (discordante tweeling zoals wij dat noemen als een tweeling onderling verschilt) dan is er geen directe relatie tussen de twee eigenschappen. Er zijn veel opties mogelijk voor dit soort onderzoek, je kunt bijvoorbeeld ook kijken of tweelingen die onderling verschillen in sportgedrag ook verschillen in reactietijd op een taakje of op de score op een videogame.

Wanneer je alle data (scores) hebt verzameld dan rest het nog om te achterhalen of er verschillen bestaan in (bijvoorbeeld) persoonlijkheid of leefgewoonten tussen de eeneiige tweelingparen. Maar hoe doe je dat?
Klik HIER voor een stappenplan.

 

Wat kan je meten en hoe doe je dit?

Als je besloten hebt wat voor opzet je neemt voor je werkstuk, dan moet je besluiten wat je wilt gaan meten. Je kunt eigenlijk heel veel dingen meten. Denk bijvoorbeeld aan de reactietijd: hoe snel kan iemand een bal vangen wanneer deze opeens wordt losgelaten? Of meet door middel van een app via je telefoon de hartslag bij rustig zitten en nadat iemand een rondje gesprint heeft of een stress taakje (dit kan van alles zijn: computerspel, spannende voetbalwedstrijd) heeft gedaan. Of kijk hoeveel woorden iemand kan onthouden en meet zo geheugen. Kortom, er zijn veel mogelijkheden zonder dat je hier allerlei dingen voor nodig hebt. Je kunt hier zelf heel creatief in zijn!

 

Wij hebben een tweetal componenten uiteengezet die wellicht interessant zijn om te onderzoeken:
- Persoonlijkheid
- Leefgewoonten